భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్18 రాకెట్ ద్వారా ఎన్వీఎస్-03 నావిగేషన్ ఉపగ్రహాన్ని విజయవంతంగా ప్రయోగించింది. ఈ కీలక విజయంపై కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలు, ఇంజినీర్లను అభినందించారు. ఈ ప్రయోగం దేశీయ నావిగేషన్ వ్యవస్థ నావిక్ సామర్థ్యాలను మరింత పెంచుతుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శ్రీహరికోట సతీశ్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుంచి వ తేదీన, శుక్రవారం రాత్రి 11.51 గంటలకు జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్18 రాకెట్ నింగిలోకి దూసుకెళ్లింది. ఈ రాకెట్ ద్వారా సుమారు 2,232 కిలోల బరువున్న ఎన్వీఎస్-03 ఉపగ్రహాన్ని జియోసింక్రోనస్ ట్రాన్స్ఫర్ ఆర్బిట్లోకి ప్రవేశపెట్టారు. ప్రయోగ వాహనం నుంచి ఉపగ్రహం విజయవంతంగా విడిపోయి నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి చేరింది. ఇది జీఎస్ఎల్వీ వాహక నౌకకు 20వ ప్రయోగం.
అమిత్ షా స్పందన
ఈ విజయంపై కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా సామాజిక మాధ్యమం ఎక్స్ (ట్విట్టర్) వేదికగా స్పందించారు. ఎన్వీఎస్-03 ఉపగ్రహాన్ని మోసుకెళ్లిన జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్18 విజయవంతమైన ప్రయోగంపై ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలను అభినందించారు. భారత అంతరిక్ష రంగంలో ఇది మరో మైలురాయి అని ఆయన పేర్కొన్నారు. దేశీయ నావిగేషన్ వ్యవస్థ నావిక్ సామర్థ్యాలు విస్తరించడానికి, ప్రజలకు అందించే నావిగేషన్ సేవలను మెరుగుపరచడానికి ఈ ప్రయోగం ఉపయోగపడుతుందని తెలిపారు.
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో విజ్ఞానశాస్త్ర సామర్థ్యాలను ప్రజల సాధికారతకు ఉపయోగించాలనే లక్ష్యానికి ఈ విజయం మరో ఉదాహరణ అని అమిత్ షా పేర్కొన్నారు.
నావిక్ వ్యవస్థకు ఎన్వీఎస్-03 ప్రాముఖ్యత
నావిక్ ( ) అనేది భారత్ అభివృద్ధి చేసిన స్వదేశీ ఉపగ్రహ ఆధారిత నావిగేషన్ వ్యవస్థ. అమెరికాకు చెందిన జీపీఎస్ తరహాలో పనిచేసే ఈ వ్యవస్థ ద్వారా భారత్తో పాటు దేశ సరిహద్దుల నుంచి సుమారు 1,500 కిలోమీటర్ల పరిధిలో స్థాన నిర్ధారణ, దిశానిర్దేశం, సమయ సమాచార సేవలు అందించాలన్నది లక్ష్యం. ఎన్వీఎస్-03 ఉపగ్రహంలో స్వదేశీ అణు గడియారంతో పాటు ఇతర అణు గడియారాలను అమర్చారు. అలాగే ఇప్పటివరకు ఉపయోగిస్తున్న ఎల్5, ఎస్ తరంగ పరిధులతో పాటు ఎల్1 తరంగ పరిధి సంకేతాలను కూడా అందించే సదుపాయం ఉంది. దీనివల్ల నావిక్ సేవల వినియోగ సామర్థ్యం పెరిగే అవకాశం ఉంది.
వివిధ రంగాలకు ప్రయోజనాలు
నావిక్ వ్యవస్థ బలోపేతం కావడం వల్ల అనేక రంగాలకు ప్రయోజనం కలగనుంది. రవాణా రంగంలో రైళ్లు, వాహనాల కదలికలను ఎప్పటికప్పుడు గుర్తించేందుకు, నౌకాయానంలో సముద్రంలో ప్రయాణించే నౌకలకు దిశానిర్దేశం, స్థాన నిర్ధారణ సేవలు అందించడానికి, విమానయానంలో విమానాల నావిగేషన్ సేవలకు, విపత్తుల నిర్వహణలో అత్యవసర పరిస్థితుల్లో సహాయక చర్యలకు అవసరమైన స్థాన సమాచారాన్ని అందించడానికి, రక్షణ రంగంలో సైనిక కార్యకలాపాలకు అవసరమైన స్థాన నిర్ధారణ, దిశానిర్దేశం, సమయ సమాచార సేవలకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
నావిగేషన్ సేవల కోసం విదేశీ వ్యవస్థలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడంలో నావిక్ కీలక పాత్ర పోషించనుంది. ముఖ్యంగా రక్షణ, భద్రత వంటి వ్యూహాత్మక రంగాల్లో సొంత ఉపగ్రహ నావిగేషన్ వ్యవస్థ ఉండటం భారత్కు ప్రయోజనకరం. ఎన్వీఎస్-03 ప్రయోగంతో నావిక్ వ్యవస్థలో సేవల కొనసాగింపు, అందుబాటు మెరుగుపడేందుకు మరో ముందడుగు పడింది. ఇస్రో సాధించిన ఈ విజయంపై ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో పాటు పలువురు ప్రముఖులు కూడా శాస్త్రవేత్తలకు అభినందనలు తెలిపారు. దేశీయ అంతరిక్ష, నావిగేషన్ సాంకేతికతను మరింత అభివృద్ధి చేసుకునే దిశగా ఈ ప్రయోగం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

