భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) దేశీయ నావిగేషన్ వ్యవస్థను బలోపేతం చేసే లక్ష్యంతో ఎన్వీఎస్-03 ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించనుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శ్రీహరికోట సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుంచి జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్18 రాకెట్ ద్వారా ఈ ప్రయోగం చేపట్టనున్నారు. భారత కాలమానం ప్రకారం రాత్రి 11.51 గంటలకు ప్రయోగం జరగనుంది.
భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) మరో కీలక ఉపగ్రహ ప్రయోగానికి సిద్ధమైంది. దేశీయ నావిగేషన్ వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేసే లక్ష్యంతో ఎన్వీఎస్-03 ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించనుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శ్రీహరికోట సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుంచి జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్18 రాకెట్ ద్వారా ఈ ప్రయోగం చేపట్టనున్నారు. భారత కాలమానం ప్రకారం రాత్రి 11.51 గంటలకు ప్రయోగం జరగనుంది.
నావిక్ వ్యవస్థకు మరింత బలం
భారత్ సొంతంగా అభివృద్ధి చేసుకున్న నావిగేషన్ విత్ ఇండియన్ కాన్స్టెలేషన్ (నావిక్) వ్యవస్థకు ఎన్వీఎస్-03 ఉపగ్రహం కీలకం కానుంది. ఈ వ్యవస్థ ద్వారా భారత్తో పాటు దేశ సరిహద్దుల వెలుపల సుమారు 1,500 కిలోమీటర్ల పరిధి వరకు స్థాన నిర్ధారణ, నావిగేషన్, సమయ సమాచార సేవలను అందించాలనేది లక్ష్యం.
ప్రస్తుతం నావిక్ వ్యవస్థలో పనిచేస్తున్న ఉపగ్రహాల సంఖ్య అవసరమైన స్థాయి కంటే తక్కువగా ఉండటంతో స్వతంత్ర స్థాన నిర్ధారణ సేవలకు పరిమితులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో కొత్త ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా వ్యవస్థ సామర్థ్యాన్ని పెంచాలని ఇస్రో భావిస్తోంది. అయితే ప్రయోగం విజయవంతం కావడంతోపాటు ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి చేర్చి, అవసరమైన పరీక్షలు పూర్తిచేసిన తర్వాతే సేవలు అందుబాటులోకి వస్తాయి.
ఉపగ్రహంలో ప్రత్యేకతలు
ఎన్వీఎస్-03లో స్వదేశీంగా అభివృద్ధి చేసిన అణు గడియారాన్ని అమర్చారు. ఉపగ్రహం నుంచి వచ్చే సంకేతాల ఆధారంగా కచ్చితమైన స్థానాన్ని, సమయాన్ని గుర్తించడంలో ఈ సాంకేతికత కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇప్పటికే ఉన్న ఎల్5, ఎస్ బ్యాండ్లతో పాటు కొత్తగా ఎల్1 బ్యాండ్ సంకేతాలను కూడా ఈ ఉపగ్రహంలో చేర్చారు. దీనివల్ల నావిక్ సేవలను మరిన్ని వినియోగ పరికరాలకు విస్తరించే అవకాశం ఉంటుంది.
రవాణా నుంచి రక్షణ రంగం వరకు ఉపయోగాలు
నావిక్ వ్యవస్థను రవాణా, నౌకాయానం, వాహనాల స్థాన నిర్ధారణ, అత్యవసర సేవలు, సమయ సమన్వయం, రక్షణ రంగం వంటి అనేక విభాగాల్లో ఉపయోగించవచ్చు. దేశీయ నావిగేషన్ వ్యవస్థ అందుబాటులో ఉండటం వల్ల విదేశీ ఉపగ్రహ నావిగేషన్ సేవలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
ఎన్వీఎస్-03 రెండో తరం నావిక్ ఉపగ్రహాల శ్రేణిలో మూడోది. ఈ శ్రేణిలో ఎన్వీఎస్-01, ఎన్వీఎస్-02, ఎన్వీఎస్-03, ఎన్వీఎస్-04, ఎన్వీఎస్-05 ఉపగ్రహాలను ప్రవేశపెట్టాలని ఇస్రో ప్రణాళిక రూపొందించింది. గతంలో ఎన్వీఎస్-02 ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి చేర్చడంలో సాంకేతిక సమస్యలు ఎదురైన నేపథ్యంలో, కొత్త ప్రయోగం విజయవంతం కావడం నావిక్ వ్యవస్థ పునరుద్ధరణకు ముఖ్యమైన ముందడుగు కానుంది.
మొత్తంగా, జరగనున్న ఎన్వీఎస్-03 ప్రయోగం భారత స్వదేశీ నావిగేషన్ సాంకేతికత అభివృద్ధిలో కీలక ఘట్టం కానుంది. ఉపగ్రహ ప్రయోగం, కక్ష్యలో ప్రవేశం, తదుపరి పరీక్షలు విజయవంతమైతే దేశీయ నావిగేషన్ సేవల సామర్థ్యం మరింత మెరుగుపడే అవకాశం ఉంది.
