Delhi, 12 November
నాయకుల జ్ఞాపకాలు, ఆత్మకథలు రాజకీయాలతో పాటు వ్యక్తిగత జీవిత విశేషాలను వెల్లడిస్తున్నాయి, అయితే ప్రధాని మోడీ దిమాగీ నక్సల్స్ వ్యాఖ్యలు, రామాయణం చిత్రం సంఘ్ పరివార్‌ను దిగ్భ్రాంతికి గురిచేశాయి.
ప్రజా జీవితంలో కీలక పాత్ర పోషించిన నాయకుల జ్ఞాపకాలు, ఆత్మకథలు రాజకీయాలతో పాటు వ్యక్తిగత జీవితంలోని విశేషాలను కూడా వెల్లడిస్తున్నాయి. తమపై వచ్చిన విమర్శలకు, అపోహలకు సమాధానం చెప్పడానికి నేతలు వీటిని వాడుకుంటున్నారు. పాశ్చాత్య దేశాలలో ఎన్నికల్లో పోటీ చేసే ముందు ఆత్మకథలు రాయడం లేదా ప్రజలతో నేరుగా మాట్లాడటం తప్పనిసరిగా మారింది. అమెరికాలో ట్రంప్ సహాయకులు కూడా ఎన్నికల కోసం ఆత్మకథలు సిద్ధం చేసుకుంటున్నారని సమాచారం. సోనియా గాంధీ బిలాంగింగ్ (బంధం) పేరుతో రాసిన ఆత్మకథ సంచలనాత్మక ఘట్టంలోనే వెలువడింది. దీనిని మొదట పెంగ్విన్ ప్రచురించాల్సి ఉండగా, మోడీ సర్కారు ఒత్తిడితో వెనక్కి తగ్గడంతో హార్పర్ కాలిన్స్ విడుదల చేసింది. ఈ పుస్తకంపై పాఠకుల్లో ఆసక్తి నెలకొంది. జాతీయ, అంతర్జాతీయ మీడియాలో ఇంటర్వ్యూలతో ప్రచార కార్యక్రమాలు కూడా బాగా జరిగాయి. రాజీవ్ గాంధీపై ప్రేమ, ఇందిరా గాంధీ కోడలిగా వచ్చిన తర్వాత పరిణామాలు, వారిద్దరి హత్యల జ్ఞాపకాల బరువును ఆమె అక్షరీకరించారు. తన విదేశీయతపై నిరంతర దాడులను తప్పుబడుతూ, తాను ఎప్పుడూ ప్రధాని పదవిని కోరుకోలేదని, వద్దనే అనుకున్నానని సోనియా స్పష్టం చేశారు. ఎమర్జెన్సీకి, సిక్కులపై జరిగిన హత్యాకాండకు ఆమె అనామోదం ప్రకటించారు. బాబ్రీ విధ్వంసంపై తీవ్ర విమర్శలు చేస్తూ, పి.వి. నరసింహారావు, ప్రణబ్ ముఖర్జీ వంటి వారిపై అభిప్రాయాలు తెలిపారు. రాజకీయాల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు సహజమే అయినా, ఆర్.ఎస్.ఎస్. మతతత్వ రాజకీయ భావజాలాన్ని మాత్రం సహించరాదనే సంకల్పాన్ని ఆమె వెలిబుచ్చారు. మీడియా వర్గాలు ఈ పుస్తకాన్ని స్వాగతించడంతో, బీజేపీకి ఇది మింగుడు పడని వ్యవహారంగా మారింది. విదేశీయత వంటి విద్వేష వ్యాఖ్యలతో బీజేపీ విరుచుకుపడటం షరా మామూలే. ప్రధాని మోడీ దిమాగీ నక్సల్స్ వ్యాఖ్యలపై పరిశీలకులు ఆశ్చర్యం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. చత్తీస్గఢ్లో మావోయిస్టులను నిర్మూలించినా, దిమాగీ నక్సల్స్తో ప్రమాదం పొంచి ఉందని ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలపై ఒక ఆర్టీఐ కార్యకర్త హోం శాఖను వివరాలు కోరారు. అయితే, అలాంటి వివరాలు తమ వద్ద లేవని హోం శాఖ సమాధానమిచ్చింది. హోం శాఖ చూసే విషయాల గురించి ప్రధానికి ఎలా తెలుస్తుందని ప్రశ్నించారు. అర్బన్ నక్సల్స్, ఆందోళన జీవి, దిమాగీ వంటి పదాలను ఆయన తరచుగా వాడుతుంటారు. రాహుల్ గాంధీ వంటి వారిని కూడా దిమాగీ నక్సల్స్, జాతి వ్యతిరేకులు అనడంతో ఆయన చర్చకు సిద్ధమా అని సవాలు విసిరినా స్పందన రాలేదు. మరోవైపు, కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే దీపావళిని సంతోషాల ఈద్ అనడంపై విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి. మనుషులను మతాల పేరిట విడగొట్టడమే కాకుండా, భాషకు కూడా ఆ రంగు పులమడం దారుణమని, ఫెస్టివల్ ఆఫ్ లైట్స్ అంటే పర్వాలేదా అని ప్రశ్నించారు.
నితీష్ తివారి దర్శకత్వంలో రణ్బీర్ కపూర్, సాయి పల్లవి, యష్ నటించిన రామాయణం చిత్రం సంఘ్ పరివార్కు దిగ్భ్రాంతి కలిగించింది. దర్శకుడు రామాయణాన్ని వారు చెప్పే రీతిలో కాకుండా కొత్త పోకడలతో తీయడమే దీనికి కారణమైంది. సీతగా సాయి పల్లవి నటించడం, చిత్రంలో ఆ పాత్ర పోరాటాలు చేయడం వారికి నచ్చలేదు. ఇది మొదటి భాగమే అయినప్పటికీ, మిగిలిన భాగాలను చూసే ఓపిక లేకుండా విమర్శలు చేస్తున్నారు. రామాయణం ప్రపంచంలో వందల రకాలుగా ఉందని, తెలుగులోనే మొల్ల రామాయణం, రంగనాథ రామాయణం, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రామాయణ కల్పవృక్షం వంటివి తమ తమ పద్ధతులలో భావనలు చేశాయని గుర్తు చేశారు. ఎన్టీఆర్ సీతారామ కళ్యాణం నుంచి దానవీర శూరకర్ణ దాకా పౌరాణిక పాత్రలను అనేక కోణాలలో ఆవిష్కరించారు. తాము చెప్పిందే వేదమని భావించే వారికి ఇవన్నీ నచ్చడం కష్టమే. ఈ రామాయణం చిత్రం భారీ వసూళ్లతో దూసుకుపోతుండటంతో, రాబోయే భాగాలు ఎలా ఉంటాయోనని వారు హడలిపోతున్నారు. బీజేపీ ఎంపీ నితీష్ భరద్వాజ్ మొదట చేసిన ప్రశంసను కూడా వెనక్కి తీసుకున్నారు. అయితే, రామ్ గోపాల్ వర్మ ఇది సంప్రదాయక రామాయణం కాదని అభినందించారు. పాత పౌరాణికాలపై సంతృప్తి లేదన్న రాజమౌళి పూర్తి సంతృప్తి ప్రకటించారు. ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ (సీఈసీ) జ్ఞానేశ్ కుమార్ పరిస్థితి నూరు గొడ్లను తిన్న రాబందు ఒక గాలివానకే గోవింద అన్నట్లుగా ఉందని విమర్శకులు అభివర్ణిస్తున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా సర్ ప్రకంపనలతో అట్టుడికిపోతున్నా, ఎన్నికల సంఘం పీకల్లోతులో కూరుకుపోయి, నిగూఢ ప్రక్రియకు రోజుకో సవరణ ప్రకటిస్తున్నా ఆయన మీడియా ముందు కనిపించడం లేదు. ఇరవై ఏళ్ల కిందట కేరళ రవాణా సంస్థ నిర్మాణాల కాలంలో అధికారిగా ఉన్నప్పుడు, లంచం కోసం ఒత్తిడి చేయడంతో మలేషియాకు చెందిన ఇంజనీర్ లీ సీ బెన్ ఆత్మహత్య చేసుకుంటూ నోట్లో తన పేరు రాశారని గతంలోనే బయటకొచ్చింది. అప్పుడు సీపీఎం మాజీ ఆర్థిక మంత్రి థామస్ ఐజాక్ ఈ విషయాన్ని బయటపెట్టారు. చర్యలు మొదలుపెట్టే సమయంలోనే ఢిల్లీకి తీసుకుపోయి అమిత్ షాకు ఆంతరంగికుడై, సర్వ రక్షణతో సీఈసీ అయ్యారు. అయితే, ఐజాక్ ప్రకటన తర్వాత ప్రస్తుత కేరళ ప్రభుత్వం ఏసీబీ దర్యాప్తునకు ఆదేశించింది. తనను వేధిస్తున్నట్లు ప్రాణాలు తీసుకున్న లీ సీ బెన్ తనతో చెప్పారని అప్పటి కాంట్రాక్టర్ వివో సాజన్ ఏసీబీకి సాక్ష్యం ఇచ్చారు. అప్పడే చెప్పినా పై అధికారులు పట్టించుకోకుండా మూసేశారని ఆయన కథనం. అవకాశమిస్తే కుటుంబ సభ్యులు అతని చివరి నోట్, ఇతర సాక్ష్యాలు సమర్పిస్తారని చెబుతున్నారు. ఈ దర్యాప్తు ఎంత దూరం పోతుందోనన్న భయమే సీఈసీని నిలబెడుతోందా సీఈసీగా జ్ఞానేశ్కు రాజ్యాంగ రక్షణ ఉన్నప్పటికీ, గతంలో జరిగిన వాటికి ఆ రక్షణ ఉండదు కదా అని ప్రశ్నిస్తున్నారు.
