ఐడీబీఐ () బ్యాంకులో మెజారిటీ వాటాను విక్రయించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయంపై బీఆర్ఎస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్, మాజీ మంత్రి కేటీఆర్ తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు. బ్యాంకు విక్రయ ప్రక్రియలో ఇంత తొందర ఎందుకని ప్రశ్నిస్తూ, బ్యాంకు విలువను ఎలా నిర్ణయించారో కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టత ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశారు.
కెనడాకు చెందిన ఫెయిర్ఫాక్స్ ఫైనాన్షియల్ హోల్డింగ్స్ సంస్థకు ఐడీబీఐ బ్యాంకులో 60.72 శాతం వాటాను విక్రయించేందుకు కేంద్రం ఆమోదం తెలిపిన నేపథ్యంలో కేటీఆర్ ఈ అంశంపై స్పందించారు. ఈ విక్రయానికి సంబంధించిన మొత్తం ఒప్పంద విలువ సుమారు రూ.52,878 కోట్లు కాగా, ఒక్కో షేరుకు రూ.81 చొప్పున కొనుగోలు చేయడానికి ఫెయిర్ఫాక్స్ సంస్థకు ఆమోదం లభించింది.
వివాదానికి కారణాలు
ఐడీబీఐ బ్యాంకులో కేంద్ర ప్రభుత్వం, లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ () కలిపి తమ వాటాలో 60.72 శాతాన్ని విక్రయించాలని నిర్ణయించాయి. అయితే, బ్యాంకు విలువను నిర్ణయించిన విధానం, బిడ్డింగ్ ప్రక్రియలో అనుసరించిన పద్ధతులపై ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. ఈ విక్రయ ప్రక్రియలో ఒక్కో షేరుకు రూ.75.99ను బెంచ్మార్క్ విలువగా నిర్ణయించగా, ఫెయిర్ఫాక్స్ సంస్థ రూ.81 ఆఫర్ చేసింది. మొదటి విడతలో రిజర్వ్ ధర రూ.94.42గా ఉన్నప్పటికీ, బిడ్లు ఆ ధరను అందుకోకపోవడంతో రెండో విడత బిడ్డింగ్ చేపట్టారు. ఈ క్రమంలో వాల్యుయేషన్ పద్ధతిపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి.
కేటీఆర్ లేవనెత్తిన ప్రధాన ప్రశ్నలు
ఐడీబీఐ బ్యాంకును విక్రయించడంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎందుకు ఇంత తొందరపడుతోంది బ్యాంకు విలువను నిర్ణయించడానికి అనుసరించిన పద్ధతి ఏమిటి బ్యాంకు ఆస్తులు, అప్పులు, భవిష్యత్తు ఆదాయ సామర్థ్యాన్ని సరిగ్గా అంచనా వేశారా విక్రయ ప్రక్రియలో పారదర్శకత ఉందా ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులో మెజారిటీ వాటాను విక్రయించాల్సిన అవసరం ఏమిటి వంటి కీలక ప్రశ్నలను కేటీఆర్ లేవనెత్తారు. వీటికి కేంద్ర ప్రభుత్వం సమాధానం చెప్పాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పందన
కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన వివరణలో విక్రయ ప్రక్రియను సమర్థించింది. రెండు స్వతంత్ర సంస్థల ద్వారా బ్యాంకు విలువను అంచనా వేయించినట్లు తెలిపింది. రిజర్వ్ ధరను తగ్గించలేదని, పెంచలేదని స్పష్టం చేసింది. బిడ్డర్లు తమ సొంత అంచనాలతో రహస్యంగా బిడ్లు సమర్పించారని పేర్కొంది. కొత్త బిడ్డింగ్ విధానం వల్ల ప్రభుత్వానికి, ఎల్ఐసీకి లభించే ఒప్పంద విలువ రూ.3,917 కోట్లు పెరిగిందని వెల్లడించింది.
కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, విక్రయిస్తున్న మొత్తం వాటా 60.72. ఇందులో కేంద్ర ప్రభుత్వం వాటా 30.48, ఎల్ఐసీ వాటా 30.24. కొనుగోలుదారుగా ఫెయిర్ఫాక్స్ ఫైనాన్షియల్ సంస్థ వ్యవహరిస్తోంది. ఒక్కో షేరు ధర రూ.81గా, మొత్తం ఒప్పంద విలువ రూ.52,878 కోట్లుగా ఉంది. విక్రయం పూర్తయిన తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం 15 శాతం, ఎల్ఐసీ 19 శాతం వాటాలను తమ వద్ద ఉంచుకోనున్నాయి.
ఐడీబీఐ బ్యాంకు ప్రైవేటీకరణ వ్యవహారం ఇప్పుడు రాజకీయంగా, ఆర్థికంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఒకవైపు కేంద్ర ప్రభుత్వం విక్రయ ప్రక్రియ పారదర్శకంగానే జరిగిందని చెబుతుండగా, మరోవైపు కేటీఆర్ సహా పలువురు నాయకులు బ్యాంకు విలువ, విక్రయ విధానంపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో, బ్యాంకు విలువ నిర్ధారణ, బిడ్డింగ్ ప్రక్రియపై మరింత స్పష్టత అవసరమని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
